Η Ελλάδα διαθέτει από τα υψηλότερα επίπεδα βιοποικιλότητας στην Ευρώπη, λόγω ιδιαιτέρου κλίματος και γεωγραφικών συνθηκών.
Όμως ο πλούτος αυτός παραμένει ως τώρα σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητος. Πλέον του πλούτου και της εκτενούς βιοποικιλότητας των ενδημικών φυτών, στον Ελληνικό χώρο παρατηρείται έντονη βιοποικιλότητα και σε επίπεδο μικροοργανισμών. Στα πλαίσια του AntiAging συστήνεται μια διεπιστημονική σύμπραξη μεταξύ μιας κορυφαίας επιχείρησης (με πολυετή πείρα στην αγορά φαρμακευτικών και παρα-φαρμακευτικών προϊόντων) και τεσσάρων ερευνητικών φορέων της χώρας με τεχνογνωσία στη Μικροβιολογία, στη Βιοτεχνολογία, στη Xημεία-απομόνωση και χαρακτηρισμό Φυσικών Προϊόντων, καθώς και στη Μοριακή-Κυτταρική Βιολογία του Γήρατος. Η σύμπραξη αυτή συνδέει την έρευνα και την καινοτομία με την επιχειρηματικότητα και στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτόμων καλλυντικών υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Μακροπρόθεσμος στόχος του έργου «AntiAging» είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας των εμπλεκόμενων φορέων προς διεθνείς αγορές, με σκοπό τη μετάβαση στην ποιοτική καινοτόμα επιχειρηματικότητα. Η ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση πρωτότυπων δερμοκαλλυντικών, συμπληρωμάτων διατροφής και γενικότερα παραφαρμακευτικών προϊόντων θα συμβάλλει ενεργά στην επίτευξη του στόχου αυτού, με πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για την σύμπραξη όσο και για την Εθνική Οικονομία.
Επιστημονικοί και Τεχνολογικοί Στόχοι του έργου είναι η μελέτη των βακτηρίων του φύλου των Ακτινοβακτηρίων ως προς την ικανότητά τους να παράγουν ουσίες με πιθανή αντιγηραντική δράση αξιοποιώντας στελέχη της τράπεζας ελληνικών βακτηρίων (ATHUBA), του Τμήματος Βιολογίας του ΕΚΠΑ. Τα Ακτινοβακτήρια και τα συγγενή με αυτά γένη, χαρακτηρίζονται από την πολύπλοκη μορφολογική τους διαφοροποίηση και την ικανότητά τους να παράγουν μια μεγάλη ποικιλία δευτερογενών μεταβολιτών.
Απαντώνται κυρίως σε εδαφικά οικοσυστήματα και πολλοί από τους δευτερογενείς μεταβολίτες τους χρησιμοποιούνται ήδη ως φάρμακα, καλλυντικά ή πρόσθετα τροφίμων, είτε απευθείας είτε μετά από τροποποίηση του βασικού τους σκελετού. Ο Ελλαδικός χώρος, λόγω κυρίως της γεωγραφικής του θέσης και των ιδιαίτερων μικροκλιματικών συνθηκών, αποτελεί μια «πηγή» νέων πολυενεργών-πολυπαραγωγών στελεχών Ακτινοβακτηρίων. Δύο από τις σημαντικότερες οικογένειες γονιδίων που κωδικοποιούν τη βιοσύνθεση βιοδραστικών ουσιών είναι οι NRPS (Μη Ριβοσωμικές Συνθετάσες Πεπτιδίων) και οι PKS (Συνθάσες Πολυκετιδίων) οι οποίες αφορούν στη βιοσύνθεση πεπτιδίων και πολυκετιδίων. Η ανάλυση LH-PCR της ποικιλομορφίας των γονιδίων NRPS και PKS σε ελληνικά εδαφικά δείγματα διαφόρων οικοσυστημάτων έδειξε μεγάλη ποικιλία νέων αλληλουχιών που πιθανότατα σχετίζεται με ύπαρξη νέων δευτερογενών μεταβολιτών.
Τα αποτελέσματα του έργου περιγράφονται αναλυτικά από τα παραδοτέα των 4 πρώτων Ενοτήτων Εργασίας. Επιπλέον αναμενόμενα επιστημονικά αποτελέσματα του έργου «AntiAging» θα είναι τα κάτωθι:
• Βιβλιοθήκη ~2000 εκχυλισμάτων από μοναδικά στελέχη Ακτινοβακτηρίων από την Ελληνική βιοποικιλότητα
• Συλλογή πλήρως χαρακτηρισμένων στελεχών Ακτινοβακτηρίων (~50)
• Βελτιστοποιημένα πρωτόκολλα καλλιέργειας και παραγωγής μεταβολιτών σε εργαστηριακή κλίμακα για τα επιλεγμένα στελέχη.
• Αναγνώριση γνωστών μεταβολιτών υπεύθυνων για την αντιγηραντική δράση.
• Βιβλιοθήκη κλασμάτων (~400) των βιοενεργών εκχυλισμάτων.
• Βιβλιοθήκη απομονωμένων και πλήρως χαρακτηρισμένων βιοενεργών ενώσεων (~30).
• Δεδομένα για τις πιθανές αντιγηραντικές, αντιοξειδωτικές ή /και αντιμικροβιακές ιδιότητες των
εκχυλισμάτων.
• Δεδομένα για την κυτταροτοξικότητα των εκχυλισμάτων.
• Δεδομένα από αξιολόγηση ως προς τις πιθανές in vivo αντιγηραντικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες
των βιοδραστικών μορίων.
• Επιλεγμένα στελέχη Streptomyces (~3) με ικανότητα παραγωγής συγκεκριμένων βιοδραστικών
μεταβολιτών.
• Πρωτόκολλα βέλτιστης παραγωγής των επιλεγμένων εκχυλισμάτων σε πιλοτική κλίμακα.
• Πρωτόκολλο εφαρμογής για παραγωγή σε γραμμή παραγωγής.
